سوالاتی که قبل از خرید ربات باید بپرسید
پاسخ کوتاه: پیش از پرداخت، شش چیز را از فروشنده ربات معامله‌گر بپرسید و برای هر کدام مدرک بخواهید: ربات با چه منطقی معامله می‌کند، تست آن روی داده گذشته و روی حساب واقعی چه نتیجه‌ای داشته، بیشترین افت سرمایه‌اش چقدر بوده، با حساب و بروکر شما سازگار است یا نه، دقیقاً چه چیزی تحویل می‌گیرید (فایل اجرایی یا سورس، لایسنس روی چند حساب) و بعد از خرید چه پشتیبانی و شرایط بازگشت وجهی دارد. فروشنده‌ای که به این‌ها جواب روشن نمی‌دهد یا سود تضمینی وعده می‌دهد، ریسک را کامل به گردن خریدار می‌اندازد.
این راهنما دربارهٔ ربات معامله‌گر است: اکسپرت متاتریدر برای فارکس، طلا و شاخص‌ها و ربات‌هایی که با API صرافی کار می‌کنند. اگر در افغانستان هستید و با تتر خرید می‌کنید، سؤال‌های مخصوص پرداخت و بروکر را در سؤال‌های خرید ربات در افغانستان هم ببینید.
۱. ربات با چه منطقی معامله می‌کند؟
- «استراتژی ربات چیست و کی وارد و خارج می‌شود؟» لازم نیست فرمول دقیق را بدهند، ولی نوع منطق باید روشن باشد: دنبال‌کردن روند، شکست سطح، بازگشت به میانگین، معامله در ساعت خاص یا ترکیبی از این‌ها، روی چه نمادها و چه تایم‌فریمی.
- «از مارتینگل، گرید یا میانگین‌گیری در ضرر استفاده می‌کند؟» این روش‌ها می‌توانند ماه‌ها نمودار سود صاف نشان دهند و بعد حساب را در چند روز خالی کنند. جواب مثبت دلیل رد کردن خرید نیست، ولی باید سقف تعداد پله‌ها و سقف ضرر کل را بدانید (ریسک ربات‌های مارتینگل).
- «ربات برای کدام بازار و چه شرایطی ساخته نشده است؟» فروشنده جدی می‌داند ربات کجا ضعیف است، مثلاً در بازار بدون روند یا هنگام اخبار مهم.
نشانه خطر: «هوش مصنوعی خودش یاد می‌گیرد» بدون هیچ توضیح بیشتر، یا امتناع از گفتن حتی نوع منطق.
۲. چه مدرکی از عملکرد ربات دارید؟
- «بک‌تست با چه داده‌ای و چه بازه‌ای گرفته شده است؟» جواب خوب چند سال داده است، با اسپرد و کمیسیون واقعی، و گزارش کامل Strategy Tester را نشان می‌دهد، نه فقط تصویر نمودار موجودی. خواندن آن گزارش را در آموزش خواندن نتایج Strategy Tester توضیح داده‌ایم.
- «بعد از ساخت، چند ماه روی حساب دمو یا واقعی کار کرده است؟» بک‌تست فقط گذشته را نشان می‌دهد. تست جلورونده روی داده‌ای است که ربات هنگام ساخت ندیده (تفاوت Forward Test و Backtest).
- «حساب واقعی با سابقه قابل‌بررسی دارید؟» سرویس‌های مستقل ثبت عملکرد مثل Myfxbook سابقه حساب را از خود بروکر می‌خوانند و از تصویر قابل‌اعتمادترند.
نشانه خطر: فقط تصویر، تستی که چند هفته یا چند ماه است (چرا تست کوتاه‌مدت گمراه‌کننده است)، یا درصد برد بالا بدون هیچ عددی از افت سرمایه.
۳. ریسک ربات چقدر است؟
- «بیشترین افت سرمایه (Maximum Drawdown) در تست‌ها چند درصد بوده است؟» این عدد از سود مهم‌تر است، چون می‌گوید در بدترین دوره چقدر از حساب ممکن است کم شود.
- «ریسک هر معامله چطور تعیین می‌شود و قابل تنظیم است؟» ربات خوب حجم را از روی درصد ریسک و فاصله حد ضرر حساب می‌کند (محاسبه Lot Size در ربات معامله‌گر).
- «هر معامله حد ضرر دارد؟» حد ضرر باید همراه سفارش روی سرور بروکر ثبت شود تا قطعی اینترنت یا خاموش شدن کامپیوتر حساب را بی‌دفاع نگذارد.
- «برای چه حداقل سرمایه‌ای طراحی شده است؟» رباتی که با سرمایه کم شروع می‌کند، اغلب ریسک هر معامله را بالا می‌برد (چه مقدار سرمایه برای ربات لازم است).
نشانه خطر: «سود ماهانه ثابت» یا «بدون ضرر». هیچ رباتی سود تضمینی ندارد.
۴. با حساب و بروکر من کار می‌کند؟
- «برای متاتریدر ۴ است یا ۵؟» فایل‌های این دو جابه‌جا نمی‌شوند (تفاوت MQL4 و MQL5).
- «با کدام نوع حساب و کدام بروکرها تست شده است؟» اسپرد، کمیسیون، لغزش قیمت و نوع حساب (Netting یا Hedging) روی نتیجه اثر مستقیم دارند. ربات‌های اسکالپ به این‌ها خیلی حساس‌اند.
- «با نمادهایی که پسوند دارند (مثل EURUSD.m) کار می‌کند؟» بعضی ربات‌ها نام نماد را ثابت نوشته‌اند و روی بروکر شما اصلاً معامله باز نمی‌کنند.
- «به سرور مجازی (VPS) نیاز دارد؟» رباتی که باید شبانه‌روز کار کند، روی کامپیوتر خانگی قطع و وصل می‌شود (مزایا و معایب VPS برای ربات).
- «اگر ربات با API صرافی کار می‌کند، کلید API با چه دسترسی‌ای لازم است؟» فقط دسترسی خواندن و معامله. ربات برای معامله به دسترسی برداشت نیاز ندارد؛ فروشنده‌ای که کلید با دسترسی برداشت می‌خواهد، در عمل دسترسی به خود دارایی را می‌خواهد. اگر صرافی اجازه می‌دهد، کلید را به IP سرور ربات محدود کنید.
۵. دقیقاً چه چیزی تحویل می‌گیرم؟
- «فایل اجرایی (ex4/ex5) می‌دهید یا سورس کد (mq4/mq5)؟» با فایل اجرایی نمی‌توانید منطق را ببینید یا تغییر دهید؛ با سورس کد، ربات مال شماست و هر برنامه‌نویسی می‌تواند آن را اصلاح کند.
- «لایسنس روی چند حساب و برای چه مدت است؟» بسیاری از ربات‌ها به شماره حساب قفل می‌شوند. بپرسید اگر بروکر یا حساب را عوض کنید چه می‌شود.
- «راهنمای نصب و فایل تنظیمات پیشنهادی (set file) دارد؟»
- «به‌روزرسانی‌ها تا کی و با چه هزینه‌ای است؟» تغییر نسخه متاتریدر یا شرایط بروکر گاهی ربات را از کار می‌اندازد.
۶. بعد از خرید چه می‌شود؟
- «پشتیبانی از چه راهی و در چه ساعت‌هایی است؟ نصب و تنظیم اولیه را انجام می‌دهید؟»
- «شرایط بازگشت وجه چیست و کتبی است؟» قبل از پرداخت متن آن را بخواهید.
- «اگر ربات خطا داد یا بروکر شرایطش را عوض کرد، رفع آن هزینه دارد؟»
نشانه خطر: شرایطی که فقط شفاهی گفته می‌شود، یا پشتیبانی‌ای که فقط تا پیش از پرداخت جواب می‌دهد.
خلاصه: جواب خوب و نشانه خطر
| سؤال | جواب خوب | نشانه خطر |
|---|---|---|
| منطق ربات | نوع استراتژی، نماد و تایم‌فریم روشن | «هوش مصنوعی خودش یاد می‌گیرد» |
| مدرک عملکرد | بک‌تست چندساله با گزارش کامل و چند ماه تست جلورونده | فقط تصویر یا تست چندهفته‌ای |
| ریسک | عدد افت سرمایه، حد ضرر در هر معامله، ریسک قابل تنظیم | «بدون ضرر» یا سود ماهانه ثابت |
| سازگاری | نسخه متاتریدر، نوع حساب و بروکرهای تست‌شده مشخص | «با همه بروکرها کار می‌کند» بدون تست |
| تحویل | فایل یا سورس، لایسنس و به‌روزرسانی مشخص | معلوم نیست بعد از تعویض حساب چه می‌شود |
| بعد از خرید | پشتیبانی و شرایط بازگشت وجه کتبی | همه‌چیز شفاهی |
برای فهرست کامل‌تری از دام‌های خرید، نکات مهم قبل از خرید ربات معامله‌گر را بخوانید. اگر فروشنده کدش را با هوش مصنوعی نوشته، بازبینی‌هایی را که در ساخت اکسپرت با هوش مصنوعی آورده‌ایم هم از او بپرسید.
اگر هیچ ربات آماده‌ای جواب این سؤال‌ها را ندارد
راه دیگر ربات اختصاصی است: خودتان استراتژی و سقف ریسک را تعیین می‌کنید، سورس کد را می‌گیرید و ربات پیش از تحویل تست می‌شود. روند کار در سفارش ربات متاتریدر آمده است. همین سؤال‌ها را از ما هم بپرسید.
هشدار ریسک: معامله با ربات هم مثل معامله دستی ممکن است به ضرر و از دست رفتن سرمایه منجر شود. هیچ رباتی سود را تضمین نمی‌کند؛ پیش از حساب واقعی، ربات را روی حساب دمو امتحان کنید.
دیدگاه‌ها