مزایا، معایب و ریسک‌ها

ریسک استفاده از ربات‌های مارتینگل

ربات در حال تعادل روی برج لرزان ستون‌های سکه که هر طبقه دو برابر می‌شود و پایه آن ترک خورده با نمودار نزولی قرمز به نشانه ریسک ربات مارتینگل
مارتینگل با دو برابر کردن حجم پس از ضرر، در یک روند طولانی خلاف جهت می‌تواند کل حساب را از بین ببرد.

پاسخ کوتاه: ربات مارتینگل بعد از هر ضرر حجم معاملهٔ بعدی را چند برابر، معمولاً دو برابر، می‌کند تا با اولین سود همهٔ زیان‌ها جبران شود. ریسکش این است که در یک روند طولانی خلاف جهت، حجم تصاعدی بالا می‌رود و پیش از برگشت قیمت، مارجین تمام می‌شود و حساب کال یا صفر می‌شود؛ اهرم بالا این خطر را تندتر می‌کند.

ربات مارتینگل فارکس معمولاً بک‌تستی با خط موجودی صاف و درصد برد بالا نشان می‌دهد، و فریبندگی‌اش از همین‌جاست. این صفحه ریسکش را با عدد نشان می‌دهد: حجم در هر پله چقدر می‌شود، چه سرمایه‌ای لازم است، امید ریاضی‌اش چقدر است و از گزارش یک ربات چطور می‌شود فهمید مارتینگل است. اگر تعریف پایه را می‌خواهید، اول ربات مارتینگل (Martingale Robot) چیست را بخوانید.

مارتینگل با عدد: ده ضرر پشت سر هم

یک مثال فرضی: ربات روی EURUSD با ۰٫۰۱ لات شروع می‌کند، حد ضرر و حد سود هر معامله ۲۰ پیپ است و بعد از هر ضرر حجم را دو برابر می‌کند. در حساب دلاری، هر پیپ EURUSD برای یک لات ۱۰ دلار است؛ پس ۲۰ پیپ روی ۰٫۰۱ لات ۲ دلار می‌شود.

پله حجم (لات) ضرر این پله (دلار) ضرر جمع (دلار)
۱ ۰٫۰۱ ۲ ۲
۲ ۰٫۰۲ ۴ ۶
۳ ۰٫۰۴ ۸ ۱۴
۴ ۰٫۰۸ ۱۶ ۳۰
۵ ۰٫۱۶ ۳۲ ۶۲
۶ ۰٫۳۲ ۶۴ ۱۲۶
۷ ۰٫۶۴ ۱۲۸ ۲۵۴
۸ ۱٫۲۸ ۲۵۶ ۵۱۰
۹ ۲٫۵۶ ۵۱۲ ۱٬۰۲۲
۱۰ ۵٫۱۲ ۱٬۰۲۴ ۲٬۰۴۶

نکتهٔ اصلی در ستون سود است که در جدول نیامده: اگر هر پله ببرد، سودش دقیقاً جمع ضررهای قبلی به‌علاوهٔ ۲ دلار است. یعنی هر دور مارتینگل، چه با پلهٔ اول تمام شود چه با پلهٔ نهم، فقط ۲ دلار سود می‌دهد. در عوض ده ضرر پشت سر هم ۲٬۰۴۶ دلار از حساب می‌برد؛ بیش از هزار برابر سود یک دور.

چه سرمایه‌ای لازم است؟

ضرر جمع نیمی از ماجراست. حجم ۵٫۱۲ لات در پلهٔ دهم مارجین می‌خواهد. طبق فرمول مارجین فارکس در متاتریدر ۵، با اهرم ۱:۱۰۰ این حجم ۵٬۱۲۰ یورو مارجین لازم دارد که با قیمت فرضی ۱٫۰۸ حدود ۵٬۵۰۰ دلار است. حسابی که تا پیش از پلهٔ دهم ۱٬۰۲۲ دلار باخته، برای باز کردن آن باید هنوز این مارجین را داشته باشد. پس از اول بیش از ۶٬۵۰۰ دلار سرمایه لازم بوده است؛ برای سودی که هر دور ۲ دلار است. با اهرم کمتر، این عدد بزرگ‌تر می‌شود.

سقف حجم هم هست. هر نماد بیشترین حجم مجازی دارد و بعضی بروکرها برای حجم‌های بزرگ اهرم کمتری می‌دهند. رباتی که در پلهٔ دوازدهم ۲۰٫۴۸ لات بخواهد، ممکن است اصلاً نتواند آن را باز کند.

امید ریاضی: چرا «همیشه سود» نیست

اگر احتمال برد هر معامله ۵۰ درصد باشد و معامله‌ها از هم مستقل باشند، احتمال ده ضرر پشت سر هم یک در ۱٬۰۲۴ است. یعنی از هر ۱٬۰۲۴ دور، به‌طور میانگین ۱٬۰۲۳ دور ۲ دلار سود می‌دهند و یک دور ۲٬۰۴۶ دلار ضرر:

1023 × 2 − 2046 = 0

امید ریاضی دقیقاً صفر است، و این پیش از اسپرد و کمیسیون است. هزینه‌ها با حجم بزرگ می‌شوند، پس در عمل امید ریاضی منفی است. مارتینگل احتمال برد را عوض نمی‌کند؛ فقط شکل نتیجه را عوض می‌کند: سودهای کوچکِ پرشمار و یک ضرر بزرگِ کم‌احتمال.

یک در ۱٬۰۲۴ کم به نظر می‌رسد، ولی رباتی که روزی چند دور کامل می‌کند، در سال صدها دور دارد. با همان فرض ۵۰ درصد، رباتی که در سال ۷۵۰ دور کامل کند، به احتمال حدود ۵۲ درصد دست‌کم یک بار هر ده پله را می‌بازد. بازار هم سکهٔ سالم نیست: روندهای طولانی، خبرها و گپ‌ها ممکن است ضررهای پشت سر هم را از آنچه این حساب ساده می‌گوید محتمل‌تر کنند.

دو نوع ربات مارتینگل

  • پله‌ای: هر معامله با حد ضرر بسته می‌شود و معاملهٔ بعدی با حجم بزرگ‌تر باز می‌شود؛ همان مثال بالا. ضرر هر پله قطعی است و در موجودی حساب دیده می‌شود.
  • میانگین‌گیری: وقتی قیمت خلاف جهت می‌رود، ربات پوزیشن‌های بزرگ‌تر در همان جهت اضافه می‌کند و همه را با هم در یک حد سود مشترک می‌بندد. پوزیشن‌ها با هم باز می‌مانند، پس مارجین و ضرر شناور با هم بالا می‌روند و کال مارجین زودتر از نوع پله‌ای می‌رسد.

نوع دوم در بک‌تست صاف‌تر به نظر می‌رسد، چون ضرر تا وقتی پوزیشن‌ها بسته نشده‌اند در موجودی حساب (Balance) دیده نمی‌شود؛ فقط در Equity دیده می‌شود. این نوع خیلی شبیه ربات‌های گرید است و مرزشان در تفاوت ربات گرید و مارتینگل آمده است.

ریسک‌هایی که بک‌تست نشان نمی‌دهد

  • گپ و خبر. حد ضرری که در گپ آخر هفته یا جهش خبری اجرا شود، ممکن است با فاصلهٔ زیادی از قیمتش بسته شود. نمونهٔ مشهورش ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۵ بود که بانک ملی سوئیس کف نرخ یورو به فرانک را برداشت و حد ضرر بسیاری از معامله‌ها بسیار دورتر از جای خودش اجرا شد. در پله‌های آخر مارتینگل، همین فاصله روی حجم چندلاتی حساب می‌شود.
  • اسپرد شناور. اسپرد در ساعت‌های کم‌حجم و نزدیک خبر بازتر می‌شود و هزینه‌اش روی حجم بزرگ پله‌های آخر چند برابر است.
  • سواپ. پوزیشن‌های بزرگی که شب‌ها باز می‌مانند، هزینهٔ نگهداری دارند.
  • باگ در شمارش پله. اگر ربات بعد از بسته و باز شدن متاتریدر پلهٔ فعلی را از تاریخچه نخواند، ممکن است دور را از اول شروع کند یا حجم اشتباه بفرستد. ریسک باگ در اکسپرت در مارتینگل گران‌تر از هر ربات دیگری تمام می‌شود.

دلیل‌های دیگر فاصلهٔ بک‌تست با اجرای واقعی در چرا نتایج بک‌تست واقعی نیستند آمده است.

از کجا بفهمیم رباتی مارتینگل است؟

  • در تاریخچهٔ معامله‌ها، حجم بعد از هر ضرر بزرگ‌تر می‌شود.
  • درصد برد بسیار بالاست، ولی میانگین سود کوچک است و چند ضرر بسیار بزرگ در میانه دیده می‌شود.
  • نمودار موجودی صاف بالا می‌رود، ولی نمودار Equity افت‌های عمیق دارد. در گزارش Myfxbook ربات هر دو نمودار را کنار هم ببینید.
  • تنظیماتی با نام‌هایی مثل Multiplier، Lot Exponent یا Max Trades دارد.
  • بک‌تستش کوتاه است، یا فقط دوره‌ای را نشان می‌دهد که روند قوی نداشته است.

بیشترین افت سرمایه مهم‌ترین عدد گزارش چنین رباتی است؛ اینکه چه افتی را باید جدی گرفت در ریسک Drawdown بالا در ربات معامله‌گر آمده است.

جایگزین‌های کم‌ریسک‌تر

  • ریسک ثابت درصدی: ضرر هر معامله سهم ثابتی از حساب است، مثلاً ۱ درصد، و حجم از روی فاصلهٔ حد ضرر حساب می‌شود. روشش در مدیریت سرمایه در ربات معامله‌گر آمده است.
  • ضد مارتینگل: حجم بعد از سود بزرگ می‌شود، نه بعد از ضرر. ضررها کوچک می‌مانند و حجم بزرگ فقط با پول بردشده بسته می‌شود؛ ربات ضد مارتینگل را ببینید.
  • DCA بدون اهرم در ارز دیجیتال: خرید پله‌ای در بازار نقدی کال مارجین ندارد، ولی سرمایه را در دارایی در حال افت قفل می‌کند و ریسک خودش را دارد؛ ربات DCA برای ارز دیجیتال این را باز می‌کند.

اگر باز هم مارتینگل می‌خواهید

حداقل این کنترل‌ها را در ربات بخواهید:

  1. سقف پله: مثلاً چهار یا پنج پله، و پذیرفتن ضرر بعد از آن به جای ادامهٔ دو برابر کردن.
  2. توقف بر پایهٔ Equity: همهٔ پوزیشن‌ها در افت از پیش تعیین‌شده‌ای از حساب بسته شوند، نه وقتی مارجین تمام شد.
  3. ضریب و حجم پایهٔ متناسب با حساب: حجم پله‌ها از قبل برای همان حساب حساب شده باشد، تا سقف پله پیش از کال مارجین برسد.
  4. فیلتر خبر و ساعت: شروع دور تازه پیش از خبرهای مهم و ساعت‌های کم‌حجم ممنوع باشد.
  5. آزمون طولانی: بک‌تست روی سال‌هایی که روندهای قوی داشته‌اند، و چند ماه اجرا روی دمو پیش از حساب واقعی.

نمونهٔ چنین طراحی‌ای در سفارش ربات Martingale با کنترل ریسک آمده و اگر ترجیح می‌دهید از مارتینگل دور بمانید، سفارش ربات بدون Martingale را بخوانید. برای سفارش ربات مارتینگل فارکس با این کنترل‌ها، شرح استراتژی و عددهای بالا را در همان صفحه بفرستید.

پرسش‌های پرتکرار

آیا ربات مارتینگل حتماً حساب را صفر می‌کند؟

نه حتماً، و نه فوراً. ولی هرچه بیشتر کار کند، احتمال رسیدن به آخرین پله بیشتر می‌شود؛ و وقتی برسد، ضررش سود ماه‌ها را یک‌جا می‌برد.

ضریب ۱٫۵ امن‌تر از ۲ است؟

حجم کندتر رشد می‌کند، ولی با حد سود و حد ضرر برابر، بعد از دو ضرر یا بیشتر، یک برد دیگر همهٔ ضررها را جبران نمی‌کند. دورها طولانی‌تر می‌شوند و ریسک اصلی، یعنی رشد حجم در روند طولانی، سر جایش می‌ماند.

مارتینگل با حساب بزرگ امن می‌شود؟

حساب بزرگ پله‌های بیشتری را تحمل می‌کند و احتمال ضرر کامل را کم می‌کند، ولی سود هر دور هم به همان نسبت به سرمایه کوچک است. امید ریاضی با بزرگ شدن حساب عوض نمی‌شود.

منابع

هشدار ریسک: این مطلب جنبه آموزشی دارد و توصیه سرمایه‌گذاری نیست. معامله در بازارهای مالی با ریسک از دست دادن سرمایه همراه است و نتایج گذشته یا بک‌تست تضمینی برای آینده نیست.

نویسنده

تیم متااکسپرت در طراحی و برنامه‌نویسی ربات‌های معامله‌گر و اکسپرت‌های متاتریدر با MQL4 و MQL5 تخصص دارد و تجربه‌های عملی خود را در قالب این مقالات منتشر می‌کند.

دیدگاه‌ها

دیدگاه یا سؤال خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی