برنامه‌نویسی ربات معامله‌گر

فراخوانی اندیکاتور سفارشی در اکسپرت با iCustom (MQL4 و MQL5)

تصویر شاخص مقاله فراخوانی اندیکاتور سفارشی با iCustom در اکسپرت متاتریدر؛ نمودار شمعی با خط اندیکاتور و فلش‌های خرید و فروش
فراخوانی اندیکاتور سفارشی در اکسپرت با iCustom (MQL4 و MQL5)

پاسخ کوتاه: برای اینکه اکسپرت از یک اندیکاتور سفارشی سیگنال بگیرد، فایل کامپایل‌شده آن اندیکاتور (‎.ex5 برای متاتریدر ۵ و ‎.ex4 برای متاتریدر ۴) باید در پوشه Indicators باشد. در MQL5 تابع iCustom عدد برنمی‌گرداند؛ فقط یک «هندل» می‌سازد. پس آن را یک بار در OnInit بسازید و مقدار هر بافر را با CopyBuffer بخوانید. در MQL4 همان iCustom مستقیم عدد برمی‌گرداند و شماره بافر و شیفت را آخرین آرگومان‌ها می‌گیرد. در هر دو نسخه، ورودی‌ها باید دقیقاً به ترتیب و نوع خود اندیکاتور فرستاده شوند و بهتر است سیگنال را از کندل بسته‌شده (شیفت ۱) بخوانید.

این راهنما برای کسی است که یک اندیکاتور اختصاصی دارد (خریده، دانلود کرده یا خودش نوشته) و می‌خواهد اکسپرتی بسازد که بر اساس آن معامله کند. اگر از اندیکاتورهای داخلی متاتریدر مثل میانگین متحرک و RSI استفاده می‌کنید، راهنمای استفاده از iMA، iRSI و iMACD در ربات مناسب‌تر است؛ اینجا درباره اندیکاتورهایی است که با فایل جدا به متاتریدر اضافه شده‌اند.

iCustom در MQL4 و MQL5 چه فرقی دارد؟

نام تابع در هر دو زبان یکی است، اما رفتارش فرق اساسی دارد. بیشتر خطاهایی که هنگام انتقال اکسپرت از متاتریدر ۴ به ۵ پیش می‌آید از همین تفاوت است (جزئیات بیشتر در تفاوت MQL4 و MQL5 در ساخت اکسپرت).

موضوع MQL4 (متاتریدر ۴) MQL5 (متاتریدر ۵)
خروجی iCustom خود مقدار بافر (عدد اعشاری) هندل اندیکاتور (عدد صحیح)
جای فراخوانی هر جا؛ معمولاً در OnTick یک بار در OnInit
خواندن مقدار دو آرگومان آخر: شماره بافر (mode) و شیفت تابع CopyBuffer با هندل، شماره بافر، نقطه شروع و تعداد
مقدار «خالی» پیش‌فرض EMPTY_VALUE برابر 2147483647 EMPTY_VALUE برابر DBL_MAX، یا مقداری که خود اندیکاتور تعیین کرده
آزاد کردن حافظه لازم نیست IndicatorRelease در OnDeinit
فایل لازم ‎.ex4 در پوشه MQL4\Indicators ‎.ex5 در پوشه MQL5\Indicators

پیش از نوشتن کد: سه چیز را از اندیکاتور بدانید

۱. نام و مسیر فایل

نام را بدون پسوند و نسبت به پوشه Indicators بنویسید. اگر اندیکاتور در زیرپوشه است، در رشته MQL از دو بک‌اسلش استفاده کنید؛ مثلاً اندیکاتور نمونه متاتریدر ۵ با نام "Examples\\Custom Moving Average" فراخوانی می‌شود. در MQL5 اگر فایل پیدا نشود یا ساخته نشود، iCustom مقدار INVALID_HANDLE برمی‌گرداند و کد خطای ۴۸۰۲ (ERR_INDICATOR_CANNOT_CREATE) ثبت می‌شود. اندیکاتوری که فقط فایل ‎.mq5 آن را دارید باید یک بار در MetaEditor کامپایل شود.

۲. ورودی‌ها، به همان ترتیب و نوع

ورودی‌ها را از زبانه Inputs پنجره تنظیمات اندیکاتور یا از کد منبعش بخوانید و به همان ترتیب بعد از نام بفرستید. چند نکته که زیاد اشتباه می‌شود:

  • نوع هر ورودی باید یکی باشد؛ عدد صحیح را با عدد صحیح و عدد اعشاری را با عدد اعشاری بفرستید و برای فهرست‌های انتخابی (enum) همان مقدار enum را بدهید.
  • می‌توانید چند ورودی آخر را نفرستید تا مقدار پیش‌فرض بگیرند، اما نمی‌توانید از وسط یکی را جا بیندازید.
  • اگر روی نمودار ورودی‌ها را عوض کرده‌اید، همان مقادیر را در اکسپرت بفرستید. اکسپرت تنظیمات نمودار را نمی‌بیند و با هر چه شما بفرستید (یا پیش‌فرض‌ها) محاسبه می‌کند.

۳. شماره بافرها

هر خط، هیستوگرام یا فلش اندیکاتور در یک «بافر» ذخیره می‌شود و شماره‌گذاری از صفر است. ساده‌ترین راه: اندیکاتور را روی نمودار بیندازید، پنجره Data Window را باز کنید (Ctrl+D) و مقدارها را روی کندل‌ها ببینید. اگر کد منبع را دارید، شماره هر بافر همان عدد اول در SetIndexBuffer است.

دام رایج در MQL5: پلات‌های رنگی (مثل DRAW_COLOR_LINE) یک بافر جدا برای شماره رنگ دارند و بافرهای محاسباتی (INDICATOR_CALCULATIONS) هم شماره می‌گیرند. پس شماره بافر داده لزوماً با ترتیبی که در Data Window می‌بینید یکی نیست؛ اگر مقدار بی‌معنا می‌گیرید، اول این را بررسی کنید.

فراخوانی اندیکاتور سفارشی در MQL5، قدم‌به‌قدم

فرض کنید اندیکاتوری به نام MySignal دارید با دو ورودی (دوره و ضریب) که روی کندل سیگنال، در بافر ۰ فلش خرید و در بافر ۱ فلش فروش می‌گذارد. این اسکلت اکسپرت سیگنال کندل بسته‌شده را می‌خواند:

input int    SignalPeriod = 14;    // indicator inputs, in the indicator's own order
input double SignalFactor = 2.0;

int      signalHandle = INVALID_HANDLE;
double   buyBuffer[];
double   sellBuffer[];
datetime lastBarTime = 0;

int OnInit()
{
   ResetLastError();
   signalHandle = iCustom(_Symbol, _Period, "MySignal", SignalPeriod, SignalFactor);
   if(signalHandle == INVALID_HANDLE)
   {
      PrintFormat("iCustom failed, error %d", GetLastError());
      return(INIT_FAILED);
   }
   ArraySetAsSeries(buyBuffer, true);     // index 0 = newest copied bar
   ArraySetAsSeries(sellBuffer, true);
   return(INIT_SUCCEEDED);
}

void OnDeinit(const int reason)
{
   if(signalHandle != INVALID_HANDLE)
      IndicatorRelease(signalHandle);
}

void OnTick()
{
   datetime barTime = iTime(_Symbol, _Period, 0);
   if(barTime == lastBarTime)
      return;                             // decide once per new bar

   if(BarsCalculated(signalHandle) < 3)
      return;                             // indicator not calculated yet

   // buffer 0 = buy arrows, buffer 1 = sell arrows; start at shift 1 (last closed bar)
   if(CopyBuffer(signalHandle, 0, 1, 2, buyBuffer) != 2 ||
      CopyBuffer(signalHandle, 1, 1, 2, sellBuffer) != 2)
      return;                             // data not ready: try again on the next tick

   lastBarTime = barTime;

   bool buySignal  = HasValue(buyBuffer[0]);
   bool sellSignal = HasValue(sellBuffer[0]);
   // open or close positions here, e.g. with the CTrade class
}

bool HasValue(const double value)
{
   return(value != EMPTY_VALUE && value != 0.0);
}

چرا هر بخش این شکلی است:

  • هندل یک بار در OnInit: در MQL5 اندیکاتور یک بار ساخته می‌شود و ترمینال خودش در پس‌زمینه با هر تیک آن را به‌روز می‌کند. ساختن هندل در هر تیک حافظه و پردازنده را هدر می‌دهد (درباره ترتیب رویدادها: تابع OnInit در MQL4 و MQL5).
  • یک بار در هر کندل: مقایسه زمان کندل باعث می‌شود اکسپرت با هر تیک تصمیم تازه نگیرد. وقتی کپی داده شکست می‌خورد، زمان کندل ثبت نمی‌شود تا در تیک بعد دوباره امتحان شود (بیشتر درباره رویداد OnTick).
  • BarsCalculated پیش از CopyBuffer: درست بعد از اجرا، یا وقتی اندیکاتور روی نماد و تایم‌فریم دیگری حساب می‌شود، داده ممکن است هنوز آماده نباشد. در این حالت CopyBuffer عدد ۱- برمی‌گرداند و کد خطای ۴۸۰۶ (ERR_INDICATOR_DATA_NOT_FOUND) ثبت می‌شود. راه درست صبر تا تیک بعد است؛ حلقه بی‌پایان با Sleep ترمینال را قفل می‌کند.
  • شیفت ۱: کندل در حال تشکیل (شیفت ۰) هنوز تمام نشده و مقدار اندیکاتور روی آن ممکن است تا بسته شدن کندل عوض شود. با ArraySetAsSeries، خانه ۰ آرایه همان کندل بسته‌شده آخر است و خانه ۱ کندل قبل از آن.
  • IndicatorRelease: وقتی اکسپرت از نمودار برداشته می‌شود، اندیکاتور ساخته‌شده هم از حافظه آزاد می‌شود.

فراخوانی اندیکاتور سفارشی در MQL4

در متاتریدر ۴، iCustom مستقیم عدد برمی‌گرداند و دو آرگومان آخرش شماره بافر و شیفت است. همان اندیکاتور MySignal در MQL4 این‌طور خوانده می‌شود:

input int    SignalPeriod = 14;
input double SignalFactor = 2.0;

datetime lastBarTime = 0;

void OnTick()
{
   if(Time[0] == lastBarTime)
      return;                             // decide once per new bar
   lastBarTime = Time[0];

   // ..., buffer (mode), shift
   double buy  = iCustom(NULL, 0, "MySignal", SignalPeriod, SignalFactor, 0, 1);
   double sell = iCustom(NULL, 0, "MySignal", SignalPeriod, SignalFactor, 1, 1);

   bool buySignal  = (buy  != EMPTY_VALUE && buy  != 0.0);
   bool sellSignal = (sell != EMPTY_VALUE && sell != 0.0);
   // OrderSend logic here
}

در MQL4 هم ترمینال نمونه اندیکاتور را پس از اولین فراخوانی نگه می‌دارد و بار دوم از نو نمی‌سازد، اما خواندن فقط یک بار در هر کندل، اکسپرت را سبک‌تر و رفتارش را قابل‌پیش‌بینی‌تر می‌کند. برای ثبت خطاهای اجرای اکسپرت در متاتریدر ۴، راهنمای Error Handling در MT4 را ببینید.

خواندن فلش‌های خرید و فروش و «مقدار خالی»

اندیکاتورهای فلش‌دار فقط روی کندل سیگنال در بافر عدد می‌گذارند (معمولاً قیمت جای فلش) و بقیه کندل‌ها را «خالی» نگه می‌دارند. مقدار خالی همیشه یکی نیست:

  • پیش‌فرض MQL4 عدد 2147483647 است (ثابت EMPTY_VALUE) و پیش‌فرض MQL5 بزرگ‌ترین عدد اعشاری (DBL_MAX).
  • نویسنده اندیکاتور می‌تواند مقدار خالی را عوض کند: در MQL4 با SetIndexEmptyValue و در MQL5 با PlotIndexSetDouble و گزینه PLOT_EMPTY_VALUE. خیلی از اندیکاتورها صفر را «خالی» می‌گذارند.

برای همین تابع HasValue در نمونه بالا هر دو حالت را می‌سنجد. برای اندیکاتورهای خطی (مثلاً یک میانگین متحرک سفارشی) سیگنال معمولاً از مقایسه دو کندل بسته‌شده می‌آید؛ مثلاً عبور خط از قیمت بین شیفت ۲ و شیفت ۱.

اندیکاتور ری‌پینت می‌کند؟ پیش از ساخت ربات بسنجید

اندیکاتوری که «ری‌پینت» می‌کند، مقدار کندل‌های گذشته را بعد از رسیدن داده تازه عوض می‌کند. روی نمودار تاریخی همه فلش‌ها سر جای عالی دیده می‌شوند، اما در لحظه واقعی همان فلش یا اصلاً نبوده یا چند کندل بعد ظاهر شده است. اکسپرتی که روی چنین اندیکاتوری ساخته شود، در بک‌تست تصویر غیرواقعی نشان می‌دهد و روی حساب واقعی رفتار دیگری دارد.

روش ساده سنجش:

  1. اکسپرت آزمایشی بنویسید که در هر کندل تازه، مقدار بافرها در شیفت ۱ را با زمان کندل در Journal چاپ کند (Print).
  2. آن را در Strategy Tester با حالت Visual چند هفته اجرا کنید.
  3. در پایان، همان کندل‌ها را با Data Window روی نمودار مقایسه کنید. اگر عددی که اکسپرت «همان لحظه» دیده با عدد نهایی نمودار فرق دارد، اندیکاتور ری‌پینت می‌کند.

اندیکاتورهایی مثل زیگزاگ ذاتاً آخرین نقطه را جابه‌جا می‌کنند. با آن‌ها هم می‌شود ربات ساخت، ولی منطق ورود باید با این رفتار طراحی شود، نه با فلش‌های روی نمودار تاریخی.

خطاهای رایج iCustom و راه رفع

نشانه علت محتمل راه رفع
هندل INVALID_HANDLE و خطای ۴۸۰۲ نام یا مسیر اشتباه، اندیکاتور کامپایل نشده، یا فقط فایل ‎.ex4 در متاتریدر ۵ نام دقیق بدون پسوند، مسیر زیرپوشه با دو بک‌اسلش، کامپایل در MetaEditor
CopyBuffer عدد ۱- و خطای ۴۸۰۶ داده اندیکاتور هنوز حساب نشده (اول اجرا یا تایم‌فریم دیگر) BarsCalculated را بسنجید و در تیک بعد دوباره امتحان کنید
مقدار همیشه صفر یا عدد بی‌معنا شماره بافر اشتباه (بافر رنگ یا محاسباتی شمرده شده) یا ورودی‌های جابه‌جا Data Window و ترتیب SetIndexBuffer را بررسی کنید و همه ورودی‌ها را صریح بفرستید
سیگنال اکسپرت با فلش نمودار نمی‌خواند ورودی‌های اکسپرت با تنظیمات روی نمودار یکی نیست، یا شیفت ۰ خوانده شده ورودی‌های یکسان؛ خواندن کندل بسته‌شده
در Strategy Tester اندیکاتور پیدا نمی‌شود نام اندیکاتور در کد ثابت نیست (مثلاً از ورودی ساخته شده) و تستر آن را همراه اکسپرت نبرده #property tester_indicator "MySignal.ex5" در بالای کد اکسپرت
کند شدن ترمینال و مصرف زیاد حافظه ساختن هندل تازه در هر تیک (MQL5) هندل یک بار در OnInit و آزادسازی در OnDeinit

اندیکاتور را داخل خود اکسپرت بسته‌بندی کنید (MQL5)

اگر قرار است اکسپرت را روی کامپیوتر یا VPS دیگری اجرا کنید یا به مشتری تحویل دهید، خطر «اندیکاتور پیدا نشد» با بسته‌بندی اندیکاتور به‌عنوان منبع (resource) از بین می‌رود. فایل ‎.ex5 اندیکاتور هنگام کامپایل داخل فایل اکسپرت قرار می‌گیرد و فقط یک فایل تحویل می‌دهید:

#resource "\\Indicators\\MySignal.ex5"

int OnInit()
{
   signalHandle = iCustom(_Symbol, _Period, "::Indicators\\MySignal.ex5", SignalPeriod, SignalFactor);
   return(signalHandle == INVALID_HANDLE ? INIT_FAILED : INIT_SUCCEEDED);
}

نام منبع همان مسیر بدون بک‌اسلش اول است و در iCustom با دو نقطه (::) شروع می‌شود. طبق مستندات MQL5، مسیر منبع نباید «..» یا «:» داشته باشد و رشته ثابت آن حداکثر ۶۳ نویسه است.

چک‌لیست پیش از استفاده روی حساب واقعی

  • مقداری که اکسپرت با Print چاپ می‌کند با Data Window در همان کندل یکی است.
  • اکسپرت فقط روی کندل بسته‌شده تصمیم می‌گیرد و در حالت Visual تستر همان جایی وارد می‌شود که انتظار دارید.
  • ری‌پینت اندیکاتور سنجیده شده است.
  • روی چند نماد و چند تایم‌فریم امتحان شده و اگر اندیکاتور از تایم‌فریم دیگری خوانده می‌شود، حالت «داده آماده نیست» مدیریت شده است (بیشتر در برنامه‌نویسی ربات چندتایم‌فریم).
  • هندل‌ها در OnDeinit آزاد می‌شوند و خطاها در Journal ثبت می‌شوند.
  • اکسپرت مدتی روی حساب دمو اجرا شده است.

اگر هنوز منطق ورود و خروج روی اندیکاتور مشخص نیست، از راهنمای ساخت اکسپرت بر اساس اندیکاتور شروع کنید. اگر اندیکاتور در تریدینگ‌ویو است، اول باید به MQL بازنویسی شود (تبدیل Pine Script به اکسپرت متاتریدر).

اگر اندیکاتور اختصاصی خودتان را دارید و می‌خواهید اکسپرت بر پایه آن ساخته شود، فایل اندیکاتور و قواعد ورود و خروج را در سفارش ربات متاتریدر بفرستید؛ برای متاتریدر ۵ صفحه اکسپرت‌نویسی MQL5 را هم ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

بدون کد منبع اندیکاتور هم می‌شود از آن در اکسپرت استفاده کرد؟

بله، اگر فایل کامپایل‌شده برای همان نسخه متاتریدر را دارید. ورودی‌ها را از پنجره تنظیمات و شماره بافرها را از Data Window پیدا کنید. اگر اندیکاتور قفل حساب یا تاریخ انقضا دارد، اکسپرت هم با همان محدودیت کار می‌کند.

فایل ‎.ex4 را می‌شود در متاتریدر ۵ با iCustom خواند؟

نه. متاتریدر ۵ فقط فایل ‎.ex5 را اجرا می‌کند. اندیکاتور باید به MQL5 بازنویسی شود یا نسخه متاتریدر ۵ آن را تهیه کنید؛ همین موضوع در مهاجرت ربات قدیمی به نسخه جدید متاتریدر هم پیش می‌آید.

اندیکاتور را از تایم‌فریم دیگری بخوانم؟

بله؛ به‌جای _Period تایم‌فریم دلخواه را بدهید، مثلاً PERIOD_H4. داده آن تایم‌فریم ممکن است هنوز بارگذاری نشده باشد، پس BarsCalculated و تعداد مقدارهای کپی‌شده را همیشه بسنجید.

چرا در MQL5 هندل برمی‌گردد نه عدد؟

چون در MQL5 هر اندیکاتور یک بار ساخته می‌شود و ترمینال خودش آن را به‌روز نگه می‌دارد. هندل نشانی همان نمونه است و CopyBuffer فقط داده آماده را کپی می‌کند. نتیجه این است که اندیکاتور با هر بار خواندن از نو حساب نمی‌شود.

منابع

یادآوری ریسک: درست خواندن یک اندیکاتور، سودده بودن استراتژی را تضمین نمی‌کند. معامله در بازارهای مالی ریسک از دست دادن سرمایه دارد؛ هر اکسپرت را پیش از حساب واقعی روی حساب دمو بسنجید.

هشدار ریسک: این مطلب جنبه آموزشی دارد و توصیه سرمایه‌گذاری نیست. معامله در بازارهای مالی با ریسک از دست دادن سرمایه همراه است و نتایج گذشته یا بک‌تست تضمینی برای آینده نیست.

نویسنده

تیم متااکسپرت در طراحی و برنامه‌نویسی ربات‌های معامله‌گر و اکسپرت‌های متاتریدر با MQL4 و MQL5 تخصص دارد و تجربه‌های عملی خود را در قالب این مقالات منتشر می‌کند.

دیدگاه‌ها

دیدگاه یا سؤال خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی